Pehla Maran Kabool Jeewan Ki Chhad Aas, Hohu Sabhna Ki Reinka To Aao Hamarey Paas
ਪਹਿਲਾ ਮਰਣੁ ਕਬੂਲਿ ਜੀਵਣ ਕੀ ਛਡਿ ਆਸ, ਹੋਹੁ ਸਭਨਾ ਕੀ ਰੇਣੁਕਾ ਤਉ ਆਉ ਹਮਾਰੈ ਪਾਸਿ

In the aforementioned context, I once asked my respected father that humanly it was well-nigh impossible to become the dust of the whole creation. He had replied, "When the root of a tree is watered all the branches and leaves of the whole tree get automatically covered. When one truly becomes the dust of the Lotus Feet of the Satguru, one automatically becomes the dust of the whole creation." Satguru is eternal and pervades the whole universe. That is how he worshipped his Lord and literally turned into the sacred dust of the Lotus Feet of Baba Nand Singh Ji Maharaj. How difficult it is, otherwise, to please even few in the whole life.

Satgur Mera Sada Sada Na Awey Na Jaey
Oh Abnasi Purkh Hai Sab Mein Reha Samaey
Sri Guru Granth Sahib (758-759)
Brahm Giani ka Sagal Akar
Brahm Giani Aap Nirankar
Sri Guru Granth Sahib (273)
Rooh Dar Har Jism Guru Gobind Singh
Noor Dar Har Chashm Guru Gobind Singh
Bhai Nand Lal Ji

ਪਹਿਲਾ ਮਰਣੁ ਕਬੂਲਿ ਜੀਵਣ ਕੀ ਛਡਿ ਆਸ

ਪਹਿਲਾ ਮਰਣੁ ਕਬੂਲਿ ਜੀਵਣ ਕੀ ਛਡਿ ਆਸ ।।
ਹੋਹੁ ਸਭਨਾ ਕੀ ਰੇਣੁਕਾ ਤਉ ਆਉ ਹਮਾਰੈ ਪਾਸਿ ।।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ 1102

ਉਪਰੋਕਤ ਪ੍ਰਕਰਣ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਇਕ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਪੂਜਯ ਪਿਤਾ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਮਨੁੱਖੀ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣਨਾ ਅਤਿਅੰਤ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੁਰਮਾਇਆ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਬ੍ਰਿਛ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਟਹਿਣੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪ ਹੀ ਪਾਣੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜੋ ਕੋਈ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਹੀ ਪੂਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਸਤਿਗੁਰੂ ਅਮਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਨੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ । ਉਂਝ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਕਰਨਾ ਕਿੰਨਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

ਸਤਿਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਸਦਾ ਸਦਾ ਨਾ ਆਵੈ ਨ ਜਾਇ ।। Tਹੁ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖੁ ਹੈ ਸਭ ਮਹਿ ਰਹਿਆ ਸਮਾਇ।।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ 759

ਬਾਬਾ ਨਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਅੱਗੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਾਇਆ, ਸਤਿਗੁਰੂ ਅਬਿਨਾਸੀ ਪੁਰਖ ਹੈ ਤੇ ਸਭਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਸਤਿਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਹਦੀ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ।

ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਕਾ ਸਗਲ ਅਕਾਰੁ ।। ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਆਪਿ ਨਿਰੰਕਾਰੁ ।।
ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਗ 273-274

ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜੋ ਉਸਦਾ ਹੀ ਆਕਾਰ ਹੈ ਉਸਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ ।

ਰੂਹ ਦਰ ਹਰਿ ਜਿਸਮ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ।। ਨੂਰ ਦਰ ਹਰਿ ਚਸ਼ਮ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ।।
ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਨੈਣਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਹਨ । ਭਾਈ ਘਨਈਆ ਜੀ ਤੇ ਭਾਈ ਨੰਦ ਲਾਲ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਕੇ ਸਭ ਦੇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਬਣ ਗਏ ।

जीवण की छडि आस। होहु सभना की रेणुका तउ आउ हमारै पास।।
पहिला मरण कबूलि जीवण की छडि आस।
होहु सभना की रेणुका तउ आउ हमारै पास।।
-श्री गुरु ग्रन्थ साहिब, अंग 1102

एक बार मैंने उपर्युक्त संदर्भ में अपने पूज्य पिता जी से जिज्ञासावश पूछा कि मानवीय तौर पर सारी सृष्टि की धूलि बनना तो असम्भव है।

उन्होंने फ़रमाया कि जब किसी वृक्ष की जड़ को पानी दिया जाता है तो उसके सभी पत्तों और टहनियों को अपने आप पानी मिल जाता है।

यदि कोई सतगुरु के चरणों-कमलों की धूलि बन जाता है, वह अपने-आप ही पूरी सृष्टि की धूलि बन जाता है। सतगुरु अमर हैं और समूचे ब्रह्माण्ड में निवास करते हैं। उन्होंने अपने इष्ट की पूजा भी इसी प्रकार की और पूर्ण रूप से बाबा नंद सिंह जी महाराज के चरण-कमलों की धूलि बन गए। वरना जीवन में कुछ लोगों को ही प्रसन्न कर पाना कठिन होता है।

सतिगुरु मेरा सदा सदा ना आवै ना जाइ।। ओहु अबिनासी पुरखु है सभ महि रहिआ समाइ।।
-श्री गुरु ग्रन्थ साहिब, अंग 759

बाबा नरिन्दर सिंह जी ने आगे इस तरह समझाते हुए फरमाया- सतगुरु अविनाशी पुरुष हैं और सभी में समाए हुए हैं। जब सतगुरु के चरणों की धूलि बन जाने से ही व्यक्ति अपने आप सारी सृष्टि के चरणों की धूलि बन जाता है।

ब्रहम गिआनी का सगल अकारु। ब्रहम गिआनी आपि निरंकारु।
-श्री गुरु ग्र्रन्थ साहिब, अंग 273.274

यह सारी सृष्टि ही ब्रह्मज्ञानी का आकार है, जब ब्रह्म ज्ञानी के चरणों की धूलि बन गए तो इस सारी सृष्टि के चरणों की भी धूलि बन गए।

रूह दर हर जिस्म गुरु गोबिन्द सिंह। नूर दर हर चश्म गुरु गोबिन्द सिंह।
-भाई नंद लाल जी

श्री गुरु गोबिन्द सिंह साहिब जी स्वयं ही सभी आत्माओं की आत्मा हैं और सभी नेत्रों की ज्योति हैं। भाई कन्हैया जी और भाई नंदलाल जी श्री गुरु गोबिन्द सिंह साहिब जी के चरणों की धूलि बन चुके थे इसलिए ही तो उन्हें सब में उनके ही दर्शन होते थे। इस तरह वे सभी के चरणों की भी धूलि बन चुके थे।

Site Updates in your Inbox

The mission's privacy policy.

We respect your privacy. We do not use any third party services for ads or other purposes whatsoever.

Thank you for the Subscription ...