Dhan Guru Nanak - Tuhi Nirankar

'Jot Roop Har Aap Guru Nanak Kahayio'

'The Lord Almighty caused Himself to be called as Guru Nanak'

Sri Guru Nanak Sahib was the incarnation of the Lord Almighty, a prophet, a Jagat Guru from His very birth. He did not, therefore, need the guidance, aid or help of a wordly Guru. He was a born Param Guru, Jagat Guru, Guru Eternal, Supreme Guru. He was a Maker and Producer of Gurus-Divine. He was the Aad and Jugad Guru. As there is no count before one and before God, so is Sri Guru Nanak Sahib, the Supreme Jagat Guru. From this Guru Supreme has again emerged The Guru Eternal in the form of Sri Guru Granth Sahib radiating the Eternal Glory of Sri Guru Nanak Sahib.

Sri Guru Nanak Sahib ensouls ten divine-forms and Eternal Sri Guru Granth Sahib as one single Divine Entity. Parbrahm Guru Nanak shines in each manifestation in full Glory and each divine-form of ten Gurus reveals various divine aspects of the Eternal Glory of Sri Guru Nanak Sahib. This spiritual wonder enraptures the soul of mankind with their ensouling divine essence and unity. What a unique marvel of divinity!

Only the name of Nanak vibrates, echoes and re-echoes in the whole of Gurbani in Sri Guru Granth Sahib because Sri Guru Nanak Sahib ensouls other divine-forms in line of succession and so does He ensouls Sri Guru Granth Sahib.

Rab Jis veley Koi Granth Likhda Hai Taan Aap Vich Sama Jaanda Hai

 

For a man with 'I' ego, Sri Guru Granth Sahib is only a book.

For a truth seeker, it is the Satguru in another of His Form.

For an enlightened soul, Sri Guru Granth Sahib is the living Sri Guru Nanak Sahib Himself.

 

The form of Sri Guru Granth Sahib changes with the stage of the disciple. It varies with the level of love.

Sri Guru Arjan Sahib proclaims the Eternal Glory of Sri Guru Nanak Sahib in the following hymn:

 

Gur Meri Pooja Gur Gobind
Gur Mera Parbrahm Gur Bhagwant
Gur Mera Deyo Alakh Abheyo
Sarb Pooj Charan Gur Seyo
Gur Bin Awar Nahi Main Thhaon
Andin Japo Guru Gur Naon (Rahao)
Gur Mera Gian Gur Ridey Dhian
Gur Gopal Purakh Bhagwan
Gur Ki Saran Raho Kar Jor
Guru Bina Main Nahin Hor
Gur Bohith Taray Bhav Paar
Gur sewa Jam Te Chhutkaar
Andhkaar Meh Gurmantar Ujaara
Gur kai Sang Sagal Nistaara
Gur Poora Payiaye Badhbhagi
Gur Ki Sewa Dookh Na Lagi
Gur Ka Sabad Na Metay Koiye
GUR NANAK NANAK HAR SOYE
Sri Guru Granth Sahib (864 - 865)
Guru is my worship and Guru is my Lord.

Guru is my Lord Almighty and Guru is my Supreme Master.

Guru is my imperceptible and inaccessible all Luminous Lord.

All serve and worship my Guru's holy feet.

Without Guru I have no other abode.

Day and night I worship Guru's Name.

Guru is my wisdom divine and I meditate on Guru in my heart.

Guru is my Lord and Luminous Supreme Being.

With folded hands I live under the sole shelter of the Guru.

Without Guru I have none other.

Guru is the Saviour Ship ferrying across the dreadful ocean of existence.

In the service of Guru one is released from Yama.

Guru's Nam illumines the heart by dispelling all darkness.

In the holy company of Guru all are saved.

Perfect Guru is attained only through good fortune.

Service of Guru wards off sufferings.

Invioable is the Guru's Word.

NANAK IS MY GURU AND
NANAK IS THE SUPREME LORD HIMSELF.

 

ਧੰਨ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਤੂੰ ਹੀਂ ਨਿਰੰਕਾਰ

ਜੋਤਿ ਰੂਪਿ ਹਰਿ ਆਪਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਕਹਾਯਉ

ਨਿਰੰਕਾਰ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਤੇ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਰਖਾ ਕੇ ਨਾਮ ਦੀ ਖ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿਚ ਮਖਮੂਰ ਹੈ ਪਰ ਨਿਮਰਤਾ ਸਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਿਹਾ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਸਨ ਅਤੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਸਤੇ ਕਿਸੇ ਦੁਨਿਆਵੀ ਗੁਰੂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜਨਮ ਤੋਂ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਨ, ਜਗਤ ਗੁਰੂ ਸਨ, ਉਹ ਸੱਚਿਦਾ-ਨੰਦ ਅਤੇ ਪਰਮ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਉਹ ਤਾਂ ਆਪ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੇ ਰਚਨਾਕਾਰਕ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਇਕ ਅਨੁਕਰਮਿਕ ਪੰਗਤੀ ਨੂੰ ਰਚਿਆ, ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਸਵਾਰਿਆ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਜੁਗਾਦਿ ਗੁਰੂ ਸਨ। ਇਕ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਹੀ ਆਦਿ ਅਤੇ ਜੁਗਾਦਿ ਗੁਰੂ ਹਨ। ਜੁਗਾਂ ਜੁਗੰਤਰ ਵਿਚ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸਰ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਆਪ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਜੁਗਿ-ਜੁਗਿ ਸਤਿਗੁਰ ਧਰੇ ਅਵਤਾਰੀ।।
ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ
ਨਿਰੰਕਾਰ ਸਰੂਪ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇਲਾਹੀ ਬਾਣੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਬਖੇਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਮਹਿਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਫੈਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਾਹਿਬੁ ਮੇਰਾ ਨੀਤ ਨਵਾ ਸਦਾ ਸਦਾ ਦਾਤਾਰੁ।।

ਮੇਰੇ ਸਾਹਿਬ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਸੋਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਪਾਵਨ ਸਰੂਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚ ਤੇ ਸਾਹਿਬ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਅਲੌਕਿਕ ਸਰੂਪ ਵਿਚ ਨਿਤ ਨਵੇਂ ਰੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵਿਚਰਦੇ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿਚਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਦੀਵੀ ਸੂਰਜ ਕਦੇ ਛੁਪਦਾ ਨਹੀਂ। ਸਾਧ ਸੰਗਤ ਜੀ ਇਹ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਾਵਨ ਜੋਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹੀ ਜਗਮਗਾਂਦੀ ਰਹੇਗੀ ਅਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਅਤੇ ਚੰਦਰਮਾਵਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨੂੰ ਮੱਧਮ ਪਾਉਂਦੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਤਾਂ ਸਾਰੇ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਇਕ ਕਣੀ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਦੇ ਆਪ ਹੀ ਇਕ ਸਰੂਪ ਹਨ। ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਹਰ ਗੁਰ}ੂ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਆਪ ਹੀ ਰੂਪਮਾਨ ਹਨ। ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਅਪੂਰਵ ਮਹਿਮਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪ ਉਜਾਗਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਇਲਾਹੀ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਹ ਅਧਿਆਤਮਕ ਅਨੋਖੀ ਰੂਹਾਨੀ ਜੋਤ ਮਾਨਵਜਾਤੀ ਦੀ ਪਵਿਤਰ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਲੀਲ੍ਹਾ ਦਾ ਇਕ ਚਮਤਕਾਰ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਅੰਦਰ ਸਿਰਫ਼ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਪਵਿਤਰ ਨਾਮ ਹੀ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਰ ਵਾਰ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਹੀ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀਆਂ ਵਿਭਿੰਨ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਹਨ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ, ਜੋ ਕਿ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਜਗਿਆਸੂਆਂ ਦਾ ਕਾਇਆ ਕਲਪ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੇ ਵਿਚ ਪ੍ਰਤੱਖ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਪਵਿਤਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਸਰਸ਼ਾਰ ਹੈ।

ਰੱਬ ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਗ੍ਰੰਥ ਲਿਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪ ਵਿਚ ਸਮਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਕ ਹੰਕਾਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਲਈ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਕੇਵਲ ਇਕ ਕਿਤਾਬ ਹੈ। ਇਕ ਸੇਵਕ ਲਈ ਇਹ ਪਰਮ ਪਿਤਾ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਹੈ। ਇਕ ਰੱਬੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ‘ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ’ ਜਿਉਂਦਾ ਜਾਗਦਾ ਬੋਲਦਾ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸੇਵਕ ਦੀ ਵਿਭਿੰਨ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਰੂਹਾਨੀ ਮਹਿਮਾਂ ਦਾ ਗੁਣ-ਗਾਇਨ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਇਕ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦੇ ਹਨ:-

ਗੁਰੁ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿੰਦੁ।।
ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਗੁਰੁ ਭਗਵੰਤੁ।।
ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਦੇਉ ਅਲਖ ਅਭੇਉ।।
ਸਰਬ ਪੂਜ ਚਰਨ ਗੁਰ ਸੇਉ।।
ਗੁਰੁ ਬਿਨੁ ਅਵਰੁ ਨਾਹੀ ਮੈ ਥਾਉ।।
ਅਨਦਿਨੁ ਜਪਉ ਗੁਰੂ ਗੁਰ ਨਾਉ।। ਰਹਾਉ।।
ਗੁਰੁ ਮੇਰਾ ਗਿਆਨੁ ਗੁਰੁ ਰਿਦੈ ਧਿਆਨੁ।।
ਗੁਰੁ ਗੋਪਾਲੁ ਪੁਰਖੁ ਭਗਵਾਨੁ।।
ਗੁਰ ਕੀ ਸਰਣਿ ਰਹਉ ਕਰ ਜੋਰਿ।।
ਗੁਰੂ ਬਿਨਾ ਮੈ ਨਾਹੀ ਹੋਰੁ।।੨।।
ਗੁਰੁ ਬੋਹਿਥੁ ਤਾਰੇ ਭਵ ਪਾਰਿ।।
ਗੁਰ ਸੇਵਾ ਜਮ ਤੇ ਛੁਟਕਾਰਿ।।
ਅੰਧਕਾਰ ਮਹਿ ਗੁਰਮੰਤ੍ਰ ਉਜਾਰਾ।।
ਗੁਰ ਕੈ ਸੰਗਿ ਸਗਲ ਨਿਸਤਾਰਾ।।3।।
ਗੁਰੁ ਪੂਰਾ ਪਾਇਐ ਵਡਭਾਗੀ।।
ਗੁਰ ਕੀ ਸੇਵਾ ਦੂਖੁ ਨ ਲਾਗੀ।।
ਗੁਰ ਕਾ ਸਬਦੁ ਨ ਮੇਟੈ ਕੋਇ।।
ਗੁਰੁ ਨਾਨਕੁ ਨਾਨਕੁ ਹਰਿ ਸੋਇ।।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰੀ ਅਰਾਧਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਟ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮੇਸਰ, ਗੁਰੂ ਹੀ ਸਰਵ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਟ ਮਾਲਕ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਅਗੰਮ ਤੇਜ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਵਾਨ ਹੈ।
ਸਾਰੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਗੈਰ ਮੇਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮੈਂ ਰਾਤ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰੱਬੀ ਗਿਆਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਵਸਾਇਆ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਨਾਹ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਗੁਰੂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ ਸਮਾਨ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਮਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦਾ ਨਾਮ ਹੀ ਮਨ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਹਨੇਰੇ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਵਿਤਰ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਸਭ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚੰਗੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪੂਰੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੁਖਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਰਣ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਕਦੇ ਵੀ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਮੇਰਾ ਗੁਰੂ ਤਾਂ ਨਾਨਕ ਆਪ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਨਕ ਆਪ ਹੀ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਹੈ।
ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਕਿਸਮ ਦਾ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੰਦੇ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਹੀ ਨਿਰੰਕਾਰ ਹਨ।
ਉਹ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਵੀ ਵਿਚੇ ਹੀ ਫੁਰਮਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਪਰ ਕਿੰਨੇ ਅਚੰਭੇ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਨਿਮਰਤਾ ਸਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨਿਮਰਤਾ ਦੇ ਹੀ ਪੂਰਨੇ ਪਾਏ ਹਨ।
ਤਤੁ ਨਿਰੰਜਨੁ ਜੋਤਿ ਸਬਾਈ ਸੋਹੰ ਭੇਦੁ ਨ ਕੋਈ ਜੀਉ।।
ਅਪਰੰਪਰ ਪਾਰਬ੍ਰਹਮੁ ਪਰਮੇਸਰੁ ਨਾਨਕ ਗੁਰ ਮਿਲਿਆ ਸੋਈ ਜੀਉ।।

धन्न गुरु नानक तूं ही निरंकार

जोति रूपि हरि आपि गुरुनानक कहाअयो

निरंकार स्वयं ही गुरु नानक पातशाह के स्वरूप में अवतरित हुआ है। गुरु नानक पातशाह के स्वरूप और नाम को धारण कर के स्वयं निरंकार ही अपने नाम की खुमारी में मस्त हैं। ऐसा होने पर भी नम्रतास्वरूप गुरु नानक पातशाह ने स्वयं को कभी निरंकार नहीं कहा। श्री गुरु नानक साहिब परमपिता परमेश्वर के अवतार थे और जन्म से जगद्गुरु थे। परब्रह्म परमेश्वर जगद्गुरु नानक को प्रकट होने के लिए किसी संसारी गुरु की आवश्यकता न थी। गुरु नानक साहिब तो जन्म से ही गुरु थे, जगद्गुरु थे, सच्चिदानंद परम गुरु थे। वे तो स्वयं गुरु सहिबान के रचनाकार थे। उन्होंने गुरुओं की एक अनुक्रमिक पंक्ति को रचा, बनाया और सँवारा। गुरु नानक पातशाह स्वयं में आदि और युगादि गुरु थे। युग-युगान्तरों से परब्रह्म परमेश्वर गुरु नानक स्वयं ही प्रकाशमान होते रहे हैं।

जुग-जुग सतगुरु धरे अवतारी
-भाई गुरदास जी

निरंकार स्वरूप श्री गुरु नानक पातशाह की अमृत वाणी, सूर्य की भांति श्री गुरु ग्रन्थ साहिब तथा श्री गुरु नानक साहिब की महिमा के प्रकाश को चारों ओर फैला रही है।

साहिबु मेरा नीत नवा सदा सदा दातारु।।

श्री गुरु ग्रन्थ साहिब तथा दसों पातशाहियों में श्री गुरु नानक साहिब की ही जोति विद्यमान है। पारब्रह्म गुरु नानक साहिब की कीर्ति प्रत्येक स्वरूप में अद्वितीय है। सभी पातशाहियों ने अपने दिव्य स्वरूप में गुरु नानक निरंकार के ही विभिन्न ईश्वरीय पक्षों को प्रकट किया है। यह पवित्रा चमत्कार मानवता की आत्मा को अपने दिव्य गुणां तथा संगति से प्रफुल्लित कर देने वाला है। ऐसी अद्वितीय है उस ईश्वर की महिमा।

श्री गुरु ग्रन्थ साहिब में केवल गुरु नानक साहिब का पवित्रा नाम गूँज रहा है और बार-बार गूँज रहा है, क्योंकि सभी पातशाहियों के पावन स्वरूप में गुरु नानक पातशाह की ही जोति समाहित है। अब वही जोति श्री गुरु ग्रन्थ साहिब में प्रकाशमान है। इस प्रकार श्री गुरु ग्रन्थ साहिब, श्री गुरु नानक साहिब का ही स्वरूप है।

श्री गुरु नानक साहिब के स्वरूप श्री गुरु ग्रंथ साहिब ने लाखों-करोड़ो जिज्ञासुओं का कायाकल्प कर दिया है। श्री गुरु नानक साहिब सदा के लिए जुगो-जुग अटल श्री गुरु ग्रन्थ साहिब के स्वरूप में इस धरती पर अवतरित हैं। अपने इस पावन अवतार में वे लाखों करोडो लोगों को पाप से मुक्त कर रहे हैं। गुरु नानक पातशाह ही श्री गुरु ग्रन्थ साहिब है और श्री गुरु ग्रन्थ साहिब ही गुरु नानक पातशाह हैं।

परमात्मा जिस समय कोई ग्रन्थ लिखते हैं, तो स्वयं उस में समा जाते हैं।
एक अहंकारी व्यक्ति के लिए श्री गुरु ग्रन्थ साहिब मात्रा एक पुस्तक है। एक जिज्ञासु के लिए यह परमपिता परमेश्वर की पहचान है। एक प्रबुद्ध आत्मा के लिए ‘श्री गुरु ग्रन्थ साहिब’ साक्षात श्री गुरु नानक पातशाह हैं।

श्री गुरु ग्रन्थ साहिब का स्वरूप, सेवक की मनोदशा के अनुरूप बदलता रहता है। यह प्रेम की अवस्था के अनुसार प्रकट होता है।

श्री गुरु नानक साहिब की ईश्वरीए महिमा का गुणगान श्री गुरु अर्जुन देव जी ने अपने एक ‘सबद’ में इस प्रकार किया है-

गुरु मेरी पूजा गुरु गोबिंदु। गुरु मेरा पारब्रहमु गुरु भगवंतु। गुरु मेरा देउ अलख अभेउ। सरब पूज चरन गुर सेउ।।1।। गुर बिनु अवर नाही मै थाउ। अनदिनु जपउ गुरु गुर नाउ ।1।रहाउ।। गुरु मेरा गिआनु गुरु रिदै धिआनु। गुरु गोपाल पुरखु भगवानु। गुरु की सरणि रहउ करि जोरि। गुरु बिना मै नाही होरु।।2।। गुरु बोहिथ तारे भव पारि। गुर सेवा जम ते छुटकारि। अंधकार महि गुर मंत्रा उजारा। गुर के संगि सगल निसतारा।।3।। गुरु पूरा पाइऐ वडभागी। गुर की सेवा दूखु न लागी। गुर का सबदु न मेटै कोइ। गुरु नानकु नानकु हरि सोइ।।4।।
गुरु ही मेरी आराधना और गुरु ही मेरा इष्ट है। गुरु ही मेरा परमेश्वर और गुरु ही मेरा सर्वश्रेष्ठ स्वामी है। मेरा गुरु अदृश्य और अगम प्रकाश है। सभी मेरे गुरु के श्रीचरणों की पूजा करते हैं। गुरु के बिना मेरा और कोई सहारा नहीं है। मैं रात-दिन अपने गुरु के नाम का जाप करता हूँ। गुरु ही मेरा दिव्य ज्ञान है और मैं मन ही मन अपने गुरु का ही ध्यान करता हूँ। गुरु ही मेरा मालिक है, वही परम आत्मा है। विनम्रता पूर्वक हाथ जोड़ कर मैं अपने गुरु के संरक्षण में निवास करता हूँ। गुरु के बिना मेरा कोई नहीं है। गुरु ही मुझे भवसागर से पार उतारने वाले जहाज़ हैं। गुरु की सेवा करने से यम से छुटकारा मिल जाता है। गुरु का नाम ही मन में प्रकाश कर सारे अंधेरो को दूर कर देता है। गुरु की पवित्रा संगति से ही सब का उद्धार हो सकता है। अच्छे भाग्य से ही गुरु की सेवा मिलती है। गुरु की सेवा करने से दुःखों का निवारण हो जाता है। गुरु का वचन सदा अटल है।
गुरु नानक ही मेरे गुरु हैं और स्वयं गुरु नानक ही परब्रह्म परमेश्वर हैं।

गुरु अर्जुन पातशाह अपनी इस रचना में स्पष्ट रूप से कह रहे हैं कि गुरु नानक पातशाह ही उनके गुरु हैं और गुरु नानक पातशाह ही स्वयं निरंकार हैं। वे गुरु नानक पातशाह की ही पूजा करते हैं और उन्हीं के नाम का जाप करते हैं। उन्होंने इसमें यह भी फ़रमाया है कि सभी मेरे गुरु नानक पातशाह के चरण कमलों की पूजा और उन्हीं का स्मरण करते हैं। पर, कितने आश्चर्य की बात है कि नम्रतास्वरूप पांचवें गुरु नानक ने इस ‘सबद’ को उच्चार कर अपनी नम्रता को ही प्रत्यक्ष दर्शाया है।

तत निरंजनु जोति सबाई सोहं भेदु न कोई जीउ।
अपरंपर पारब्रहमु परमेसरु नानक गुरु मिलिआ सोई जीउ।

Site Updates in your Inbox

The mission's privacy policy.

We respect your privacy. We do not use any third party services for ads or other purposes whatsoever.

Thank you for the Subscription ...